Những bài ca nhiều thứ tiếng

- Khỏang thập niên 1965 - 1975, thính giả ở Việt Nam thích nghe nhạc bắt đầu được nghe những bài nhạc ngoại quố́c của Anh, Mỹ và Pháp.

Thị trường lúc đó đã có những đĩa nhạc nhựa 45 hay 33 được bày bán trên các đường phố Saigon. Về phát thanh radio, đã có những chương trình "nhạc trẻ " phát thanh hàng ngày hay hàng tuần của Tần Linh, Tần Phương hay Mỹ Linh....phát thanh những bài nhạc Anh Mỹ Pháp mới nhất thời đó.

Riêng nhạc Mỹ và Anh lúc đó có đài phát thanh AFVN (American Forces Vietnam Network) của quân đội Mỹ phát thanh 24 giờ toàn nhạc Mỹ hay Anh.

Lúc này phong trào nhạc trẻ đang lên với những ban nhạc trẻ và ca sỹ chuyên trị nhạc ngoại quốc. Những tên tuổi như Nam Lộc, Trường Kỳ, Tùng Giang....gắn liền với phong trào nhạc trẻ.

Khi có một bài hát ngoại quốc hay được nhiều người thích, có khả năng bài này sẽ được dịch hay phóng tác qua tiếng Việt và vẫn giữ nguyên ý bài hát, hay được chuyển qua ý nghĩa khác.

Nam Lộc, Trường Kỳ và phải kể thêm là nhạc sỹ Phạm Duy và những nghệ sỹ khác...là những vị đã có công đưa nhạc ngoại quốc về gần gũi với khán thính giả Việt Nam.

Sau đây là vài bài nhạc có hai hay ba thứ tiếng, từ từ trang nhà sẽ cập nhật thêm.

 

1. "Sloop John B" (ban đầu được xuất bản dưới tựa đề "The John B. Sails") là một bài dân ca vùng Bahamas, có nguồn gốc từ Nassau.

Kể từ đầu thập niên 1950, đã có rất nhiều bản thu âm của bài hát này được thực hiện, với nhiều tựa đề biến thể khác nhau, bao gồm "I Want to Go Home" và "Wreck of the John B".

Vào năm 1966, ban nhạc The Beach Boys đã thu âm bài nhạc này theo kiểu folk rock; bản thu này được Brian Wilson trong ban nhạc Beach Boys hòa âm phối khí, sau đó được phát hành dưới dạng đĩa đơn thứ hai trích từ album "Pet Sounds" của nhóm.

Đĩa đơn 45 này đã đứng thứ ba trên bảng xếp hạng tại Hoa Kỳ, và thứ nhì tại Vương quốc Anh, và đứng đầu các bảng xếp hạng tại nhiều quốc gia khác.

 

Sloop John B - The Beach Boys

 

Ca sỹ Pháp Sylvie Vartan bắt đầu ca bài Mr. John B năm 1966 trên đĩa 45.

 

2. "Tell Laura I Love Her" là một ca khúc bi kịch tuổi mới lớn, được sáng tác bởi Jeff Barry và Ben Raleigh.

Năm 1960, bài hát này đã trở thành một bản hit lọt vào top 10 bảng xếp hạng âm nhạc tại Hoa Kỳ của ca sĩ Ray Peterson dưới hãng đĩa RCA Victor Records, đạt vị trí thứ 7 trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100.

Cũng trong năm đó, ca khúc được Ricky Valance thu âm và phát hành tại Vương quốc Anh, nơi nó vươn lên chiếm giữ vị trí số 1 trên Bảng xếp hạng Đĩa đơn Vương quốc Anh (UK Singles Chart).

Bài hát đã trở thành bản hit tại 14 quốc gia và bán được hơn bảy triệu bản.

Bài hát kể lại câu chuyện bi thương, qua góc nhìn của một nhân chứng, về chàng trai trẻ tên Tommy, người đang say đắm Laura và khao khát được cưới cô làm vợ.

Vì lẽ đó, anh quyết định tham gia một cuộc đua xe tốc độ, dẫu là tay đua trẻ tuổi nhất và thiếu kinh nghiệm nhất, với hy vọng sẽ giành chiến thắng và dùng số tiền thưởng để mua tặng Laura một chiếc nhẫn cưới.

Ở phần thứ hai, bài hát thuật lại cảnh chiếc xe của anh bị lật nhào và bốc cháy dữ dội, dù chẳng ai hay biết chính xác chuyện gì đã xảy ra.

Tommy bị thương nặng đến mức không qua khỏi; những lời trăn trối cuối cùng của anh là: "Hãy nói với Laura rằng anh yêu em ấy... Tình yêu anh dành cho em ấy sẽ chẳng bao giờ phai tàn."

Trong phần cuối cùng, Laura đang cầu nguyện bên trong nhà nguyện, nơi tiếng đàn organ nhà thờ vang vọng, và tại đó, cô vẫn nghe thấy giọng Tommy cất lên câu hát chủ đề thêm một lần nữa, trước khi giọng nói ấy dần tan biến vào hư không.

 

Tell Laura I Love Her - Ray Peterson

 

 

Trưng Vương Khung Cửa Mùa Thu - Nam Lộc

 

 

 

3. "Bang Bang (My Baby Shot Me Down)"

Bài hát được sáng tác bởi Sonny Bono, của cặp ca sỹ Sonny and Cher và được phát hành vào năm 1966. "The Sonny Side of Chér" (1966).

Sonny and Cher là cặp song ca rất nổi tiếng của Mỹ, có nhiều bài hát hay như "Bang Bang", "A Cowboy's Work Is Never Done" được chuyển qua lời Việt "....Mây, sao còn lơ lửng chưa quay về đây...".

Nhưng hay nhất có lẽ là bài "I Got You Babe"..

Sonny and Cher hay được ví như cặp Lê Uyên Phương.

 

Bang Bang - Sonny and Cher

 

Khi Xưa Ta Bé - Lời Pháp

 

"Khi Xưa Ta Bé" do Diễm Liên và Nguyên Khang

 

Đọc thêm: Giọng Ca, Giọng Hát, Tiếng Hát...202

 

4. Histoire de un Amour

"Historia de un Amor" (tiếng Tây Ban Nha nghĩa là "Chuyện tình" tiếng Pháp và Việt là " L'amour Tình Sử ") là một ca khúc viết về mối tình xưa của một người đàn ông, được sáng tác bởi nhạc sĩ người Panama Carlos Eleta Almarán.

Bài hát được ông viết sau khi người vợ của anh trai mình qua đời. Ca khúc này cũng nằm trong phần nhạc phim của một bộ phim điện ảnh Mexico sản xuất năm 1956 cùng tên, với sự tham gia diễn xuất của Libertad Lamarque.

Bài hát kể về nỗi đau khổ của một người đàn ông sau khi tình yêu của đời anh tan biến.

Ca khúc hiện nắm giữ kỷ lục thế giới là bài hát phổ biến nhất từng được dịch và trình bày trên khắp toàn cầu bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau, bởi nhiều ca sĩ đến từ các châu lục Mỹ, Âu, Á và Phi.

 

Historia De Un Amor - Guadalupe Pineda

 

 

Chuyện Tình Yêu - Ngọc Lan

 

Historia De Un Amor - French Latino

 

 

5. Việt Nam Việt Nam - của nhạc sỹ Phạm Duy

 

Nhạc Trưởng Trần Chúc & BHX Ngàn Khơi. Hòa âm: Lê Văn Khoa

 

 Viet Nam Viet Nam - French Version

 

 

6. "Torna a Surriento" Come Back to Sorrento là một ca khúc tiếng Napoli, được sáng tác vào năm 1894 bởi nhạc sĩ người Ý Ernesto De Curtis, dựa trên lời thơ của người anh trai ông, nhà thơ kiêm họa sĩ Giambattista De Curtis.

Ca khúc này đã được đăng ký bản quyền chính thức vào năm 1905 và trở thành một trong những tác phẩm phổ biến nhất thuộc dòng nhạc truyền thống này; những tác phẩm nổi tiếng khác cùng thể loại bao gồm "'O sole mio", "Funiculì funiculà" và "Santa Lucia".

 

"Trở Về Mái Nhà Xưa" Lời Việt: Phạm Duy

 

Xem thêm Thành Phố Sorrento - Ý

 

7. "Lo Mucho Que Te Quiero" là một bản ballad lãng mạn song ngữ do René y René tr̀nh bày, cặp song ca đến từ Laredo, Texas, bao gồm René Ornelas và René Herrera.

Được phát hành vào năm 1968, ca khúc này đã trở thành một trong những bản nhạc ăn khách tiêu biểu định hình nên kỷ nguyên nhạc pop Tex-Mex; nó đã vượt ra khỏi phạm vi địa phương để tiếp cận đông đảo công chúng Mỹ và lọt vào top 20 trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100.

Sự kết hợp giữa những khổ lời tiếng Tây Ban Nha và điệp khúc tiếng Anh đã lột tả một cách hoàn hảo tâm hồn giao thoa văn hóa tại vùng biên giới Texas-Mexico, và cho đến nay, nó vẫn được xem là một trong những bản tình ca song ngữ được yêu mến nhất mọi thời đại.

Đây là một ca khúc từ chối việc chỉ chọn sử dụng một ngôn ngữ duy nhất, bởi lẽ tình yêu nơi vùng biên giới không vận hành theo cách đó, nó hiện hữu trọn vẹn trong cả hai ngôn ngữ.

Những lời tiếng Tây Ban Nha chất chứa nỗi niềm day dứt, lời tỏ tình chân thành và sự dịu dàng âu yếm.

Ngược lại, những điệp khúc tiếng Anh lại mang theo lời khẩn cầu vươn xa ra bên ngoài, vượt qua mọi ranh giới, để chạm đến bất cứ ai từng khao khát được tha thứ.

René y René thấu hiểu rằng việc cất lên câu "te quiero" và "I love you" trong cùng một hơi thở không phải là sự lặp lại vô nghĩa, mà chính là sự nhấn mạnh đầy dụng ý.

Bởi lẽ, có những cảm xúc quá đỗi quan trọng, đến mức không thể chỉ nói ra vỏn vẹn một lần.

 

lo mucho que te quiero rene y renny

 

 

Rồi Mai Đây - Minh Xuân - Minh Phúc

 

 

8. Koibitoyo

Mayumi Itsuwa (五輪 真弓, Itsuwa Mayumi) là một nữ ca sĩ, nhạc sĩ sáng tác và nghệ sĩ chơi đàn piano của Nhật Bản, người đã chính thức ra mắt công chúng vào năm 1972.

Album phòng thu đầu tay của bà, mang tựa đề "Shoujo", được thu âm tại Los Angeles dưới sự sản xuất của John Fischbach – người từng đoạt giải Grammy – cùng sự góp mặt của những nhạc sĩ danh tiếng như David Campbell, Carole King và Charles Larkey (người lúc bấy giờ là chồng của Carole King).

Nhờ vào phong cách sáng tác giàu tính nội tâm, Itsuwa thường được mệnh danh là "Carole King của Nhật Bản", sánh cùng với những ca sĩ kiêm nhạc sĩ nổi tiếng khác của xứ sở hoa anh đào như Yumi Matsutoya (người từng hoạt động dưới tên thật là "Yumi Arai" vào giữa thập niên 1970) và Minako Yoshida.

Trong giai đoạn đầu sự nghiệp, Itsuwa đạt được những thành công nhất định trên các bảng xếp hạng album tại Nhật Bản; tuy nhiên, phải đến khi phát hành đĩa đơn "Koibito yo" vào năm 1980, bà mới thực sự gặt hái được sự nổi tiếng vang dội cùng vô vàn lời tán dương từ giới chuyên môn lẫn công chúng.

Ca khúc này đã giữ vị trí quán quân trên bảng xếp hạng Oricon của Nhật Bản trong suốt ba tuần liên tiếp, đồng thời xuất sắc giành giải "Gold Prize" (Giải Vàng) tại Lễ trao giải Japan Record Award lần thứ 22 ngay trong năm đó.

Sau thành công vang dội của "Koibito yo", tên tuổi của Itsuwa cũng bắt đầu lan tỏa và trở nên phổ biến tại nhiều quốc gia châu Á khác (ngoài Nhật Bản) trong suốt thập niên 1980.

Nhiều ca khúc của bà được xếp vào dòng nhạc "torch songs" (những bản tình ca da diết), bởi chúng thường khắc họa một cách sâu lắng những ký ức vẫn còn vương vấn về những mối tình đã qua.

Koibito Yo - Mayumi Itsuwa - Lời Nhật và Anh

 

Người Yêu Dấu Ơi - Lời Việt : Phạm Duy, Ngọc Tân

 

 

Koibito Yo - Lời Anh, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha

 

 

Xem tiếp Phần 2:
Những Bài Ca Nhiều Thứ Tiếng - Phần 2